GRASP nədir?

GRASP (Ümumi Məsuliyyət Təyinatı Proqramlaşdırma Nümunələri) obyekt yönümlü dizaynda sinflərə və obyektlərə vəzifələrin təyin olunması üçün ümumi prinsiplər toplusudur. Onlar çevik, baxımı asan və təkrar istifadə olunan sistemlər yaratmağa kömək edir. GRASP-ın əsas nümunələri aşağıdakılardır:

• Məlumat Eksperti: Bir obyekt, hərəkəti yerinə yetirmək üçün lazım olan məlumatlara malikdirsə, bu hərəkətə məsuliyyət götürməlidir.
• Yaradan: Digər sinflərin nümunələrini ehtiva edən və ya toplayan, onlarla sıx əlaqəli və ya onları yaratmaq üçün başlanğıc məlumatlarına malik olan sinf, onların yaradılmasından məsuliyyət daşımalıdır.
• Nəzarətçi: Sistem hadisəsini (məsələn, istifadəçi hərəkətini) idarə edən sinf, digər obyektlərin işini koordinasiya etməli, amma öz işi ilə məşğul olmamalıdır.
• Təmiz İstehsal: Süni şəkildə yaradılmış sinf, domen konseptini əks etdirmir, lakin əlaqəni azaltmaq, kohezini yaxşılaşdırmaq və ya təkrar istifadəni asanlaşdırmaq üçün yaradılmışdır.
• Aşağı Bağlılıq: sinflər arasındakı asılılıqları minimuma endirməyə yönəlmiş dizayn prinsipi.
• Yüksək Kohezivlik: sinif metodlarının funksionallıq baxımından sıx əlaqəli olması prinsipi.
• Polimorfizm: davranışın obyekt növünə əsasən seçilməsi üçün məsuliyyətlərin təyin olunması (virtual metodlar vasitəsilə).
• Qorunan Variasiyalar: digər elementlərdə (obyektlər, alt sistemlər, sistemlər) dəyişikliklərə qarşı qorumaq üçün sabit interfeys müəyyən etmək prinsipi.
• İndireksiya: iki element arasında birbaşa əlaqəni qarşısını almaq üçün vasitəçi obyektə məsuliyyətlərin təyin olunması.

GRASP tətbiqi "qalın" nəzarətçilər və menecerlərdən qaçmağa, kod strukturunu yaxşılaşdırmağa və inkişafını asanlaşdırmağa kömək edir.