Ma'lumotlar bazalarining normalizatsiyasi va denormalizatsiyasi nima?

Ma'lumotlar bazalarini normallashtirish — bu ma'lumotlarni takrorlanishini minimallashtirish va ma'lumotlarning yaxlitligini ta'minlash maqsadida ularni jadvallarda tashkil qilish jarayonidir. Odatda, normallashtirish katta jadvallarni kichikroq bo'laklarga bo'lish va ular orasida kalitlar orqali bog'lanishlarni o'rnatishni o'z ichiga oladi. Bu ma'lumotlarni takrorlash va yangilashdagi anomaliyalarni oldini oladi.

Denormallashtirish — bu teskari jarayon bo'lib, o'qish tezligini oshirish uchun ma'lumotlar birlashtiriladi yoki takrorlanadi, bu esa jadvallar orasidagi bog'lanishlarni (JOIN) kamaytiradi. Denormallashtirish so'rovlarning tezligini oshirishi mumkin, ammo takrorlanishga olib keladi va ma'lumotlarni yangilashni qiyinlashtiradi.

Misol:

• Normallashtirilgan tuzilma: mijozlar, buyurtmalar va mahsulotlar uchun alohida jadvallar, kalitlar orqali bog'langan.
• Denormallashtirilgan tuzilma: buyurtma jadvali, unda mijoz haqida ma'lumotlar tez kirish uchun takrorlanadi.

Normallashtirish va denormallashtirish o'rtasidagi tanlov, ma'lumotlarning ishlash tezligi va yaxlitligi talablariga bog'liq.