Statistik ahamiyat nima va p-qiymati qanday hisoblanadi?

Statistik ahamiyat (statistical significance) — bu tajriba yoki test natijasining, nol gipoteza to'g'ri bo'lsa, juda kam ehtimollik bilan yuzaga kelishini o'lchovchi mezodir. Agar natija statistik jihatdan ahamiyatli bo'lsa, bu shuni anglatadiki, bunday natijani tasodifan olish ehtimoli juda kam va nol gipoteza rad etilishi mumkin.

p-qiymat — bu nol gipoteza to'g'ri bo'lsa, aynan yoki undan ham ekstremal bo'lgan ma'lumotlarni kuzatish ehtimoli. P-qiymat qancha kichik bo'lsa, nol gipotechaga qarshi dalil shunchalik kuchli bo'ladi.

P-qiymatni hisoblash odatda:

1. Nol gipotezani shakllantirish (masalan, guruhlar o'rtasida farq yo'qligi).
2. Test statistikasi tanlash (masalan, t-statistika).
3. Ma'lumotlar asosida statistik qiymatini hisoblash.
4. Nol gipoteza ostida, bunday yoki undan ham ekstremal qiymatni olish ehtimolini aniqlash — bu p-qiymat.

Agar p-qiymat oldindan tanlangan ahamiyatlilik darajasidan (odatda 0.05) kichik bo'lsa, natija statistik jihatdan ahamiyatli hisoblanadi.