Чӣ гуна номуайянӣ ва номуайянӣ даркист?

Намуд ва эпистемик номуайянлик — машина омӯзиш ва статистикада икки турдаги номуайянлик.

• Намуд номуайянлик (стохастик, ички номуайянлик) — маълумотлардаги шуҳрат ва тасодуфийлик билан боғлиқ. У, ҳатто беиндоий маълумотлар бўлса ҳам, бартараф этиш мумкин бўлмаган ўзгарувчанликни акс эттиради. Масалан, хато билан ўлчовлар ёки олдиндан билмайдиган омиллар.

• Эпистемик номуайянлик (билиш, билим номуайянлиги) — моделнинг маълумотлар ёки жараён ҳақидаги билим етишмаслиги билан боғлиқ. У, маълумотлар ҳажми чекланган ёки модел тўлиқ эмаслиги сабабли юзага келади ва қўшимча маълумотлар тўплаш ёки моделни яхшилаш орқали камайтирилиши мумкин.

Масалан:

• Регрессия вазифасида, намуд номуайянлик ҳақиқий функция атрофида қийматлар тарқалиши сифатида намоён бўлади.
• Эпистемик номуайянлик, хусусиятлар ҳажмида кам машқ намуналари бўлган соҳаларда юқори бўлади.

Байесий моделларда ва Гаусс жараёнларида, бу номуайянликлар алоҳида моделланади, бу эса прогнозлар ишончлилигини яхшироқ баҳолаш ва номуайянлик шароитида қарор қабул қилиш имконини беради.