Шта је нормализација у бази података?

Normalizacija baze podataka je proces organizacije podataka u relacijskoj bazi podataka s ciljem smanjenja redundancije (dupliranja podataka) i poboljšanja integriteta podataka. To se postiže deljenjem velikih tabela na manje uz definisanje veza između njih.

Glavni cilj normalizacije:

• Smanjenje redundancije podataka: Izbegavanje ponovnog prikaza iste informacije na različitim mestima.
• Poboljšanje integriteta podataka: Osiguravanje tačnosti i doslednosti podataka.
• Obezbeđivanje fleksibilnosti: Olakšavanje promena i proširenja strukture baze podataka.

Normalizacija se definiše skupom pravila nazvanih normalne forme. Najčešće su prve tri normalne forme:

1. Prva normalna forma (1NF):

   • Svaki stupac tabele mora sadržavati atomarne (nedeljive) vrednosti.
   • Nema ponovljenih grupa kolona.
   • Svaki red mora biti jedinstven (kroz primarni ključ).

2. Druga normalna forma (2NF):

   • Tabela je u 1NF.
   • Sve neključne atribute (kolone koje nisu deo primarnog ključa) potpuno zavise od celog primarnog ključa (ako je složen). Nedostaju delimične zavisnosti.

3. Treća normalna forma (3NF):

   • Tabela je u 2NF.
   • Nema tranzitivnih zavisnosti. Neključni atributi ne zavise od drugih neključnih atributa.

Postoje i više normalnih formi (BCNF, 4NF, 5NF, 6NF), ali se 3NF obično smatra dovoljnim za većinu praktičnih svrha.

Primer (pojednostavljen):

Originalna nenormalizovana tabela (porudžbina klijenta):

ID porudžbine	Ime klijenta	Adresa klijenta	Proizvodi	Količina	Cena po jedinici
101	Jovan	Beograd	Laptop	1	50000
101	Jovan	Beograd	Miš	2	1000
102	Marija	Novi Sad	Tastatura	1	3000

Nakon normalizacije (npr. do 3NF):

Tabela porudžbina:

ID porudžbine	ID klijenta	Datum porudžbine
101	1	2023-10-26
102	2	2023-10-26

Tabela klijenata:

ID klijenta	Ime klijenta	Adresa klijenta
1	Jovan	Beograd
2	Marija	Novi Sad

Tabela detalja porudžbine:

ID detalja	ID porudžbine	ID proizvoda	Količina	Cena po jedinici
1	101	10	1	50000
2	101	20	2	1000
3	102	30	1	3000

Tabela proizvoda:

ID proizvoda	Naziv proizvoda
10	Laptop
20	Miš
30	Tastatura

De-normalizacija je obrnuti proces normalizacije, koji se ponekad koristi za poboljšanje performansi čitanja podataka povećanjem redundancije.