Положительный тесттин натыйжасында оорунун мүмкүнчүлүгүн кантип эсептөө керек, сезгийлик жана тактыкты эске алуу менен?

Позитивдүү тест натыйжасы менен оорулуунун мүмкүнчүлүгүн эсептөө үчүн Байес формуласы колдонулат. Ал сезгичтикти (ооруу бар болсо позитивдүү тесттин мүмкүнчүлүгү), өзгөчөлүктү (ооруу жок болсо негативдүү тесттин мүмкүнчүлүгү) жана алдын ала оорунун мүмкүнчүлүгүн (преваленттикти) эске алат.

Белгилөөлөр:

• P(D) — оорунун мүмкүнчүлүгү (преваленттик)
• P(¬D) — оорунун жоктугу мүмкүнчүлүгү = 1 - P(D)
• Сезгичтик = P(Т+|D) — ооруу болсо позитивдүү тесттин мүмкүнчүлүгү
• Өзгөчөлүк = P(Т-|¬D) — ооруу жок болсо негативдүү тесттин мүмкүнчүлүгү

Андан кийин, позитивдүү тест натыйжасы менен оорунун мүмкүнчүлүгү (оң алдын ала мааниси) төмөндөгүчө эсептелет:

[ P(D|T+) = \frac{P(T+|D) \times P(D)}{P(T+|D) \times P(D) + P(T+|¬D) \times P(¬D)} ]

Кайда:

• P(T+|¬D) = 1 - Өзгөчөлүк — жалган оң натыйжанын мүмкүнчүлүгү

Мисал:

Ако:

• Преваленттик P(D) = 0.01 (1%)
• Сезгичтик = 0.9
• Өзгөчөлүк = 0.95

Тогуз:

[ P(D|T+) = \frac{0.9 \times 0.01}{0.9 \times 0.01 + (1 - 0.95) \times 0.99} = \frac{0.009}{0.009 + 0.0495} \approx 0.153 ]

Мунун мааниси, позитивдүү тест натыйжасы менен, адам чын эле ооруп жатканынын мүмкүнчүлүгү болжол менен 15,3%.