Статистикалык маанилүүлүк деген эмне жана p-маани кантип эсептелет?

Статистикалык маанилүүлүк (statistical significance) — бул эксперимент же тесттин жыйынтыгы нөл гипотезасы туура болсо, канчалык ыктымалсыз экенин өлчөөчү көрсөткүч. Эгер натыйжа статистикалык маанилүү болсо, бул мындай натыйжаны кездештирүү мүмкүнчүлүгү өтө аз экенин жана нөл гипотезасын четке кагуу мүмкүн экенин билдирет.

p-баалоо — бул нөл гипотезасы туура болсо, алынган же андан да экстремалдуу маалыматтарды байкоо мүмкүнчүлүгү. П-баалоо канчалык кичинекей болсо, нөл гипотезасына каршы далил ошончолук күчтүү болот.

П-баалоону эсептөөдө адатта:

1. Нөл гипотезасын түзүү (мисалы, топтор арасында айырма жок деп)
2. Тесттин статистикасын тандоо (мисалы, t-статистика)
3. Маалыматтарга негизделген статистика маанисин эсептөө
4. Нөл гипотезасынын негизинде мындай же андан да экстремалдуу маанини алуу мүмкүнчүлүгүн аныктоо — бул п-баалоо.

Эгер п-баалоо алдын ала белгиленген маанилүүлүк деңгээлинен (адатта 0.05) кичинекей болсо, натыйжа статистикалык маанилүү деп эсептелет.