Kodda qoşulma nədir?

Kodda (İngiliscə: coupling) — bu, proqramın modulləri və ya komponentləri arasında olan asılılıq dərəcəsidir. Yüksək asılılıq, modulların bir-birinə daha çox bağlı olduğu anlamına gəlir və bu, kodun dəstəklənməsini və dəyişdirilməsini çətinləşdirir.

Misal: əgər bir sinif başqa bir sinfin daxili detallardan birbaşa istifadə edirsə, bu güclü asılılıqdır. Asılılığı azaltmaq üçün modullarlıq, interfeyslər və asılılıqların tərs çevrilməsi prinsipləri tətbiq olunur.

Aşağı asılılıq yaxşı təcrübədir və proqramın hissələrini digərinə təsir etmədən daha asan test və dəyişiklik etməyə imkan verir.

Bağlantı (coupling) — proqramın modulləri, sinifləri və ya komponentləri arasındakı əlaqənin dərəcəsidir. Yüksək bağlantı, bir komponentdəki dəyişikliklərin ehtimal ki, digərində də dəyişiklik tələb edəcəyini göstərir.

Bağlantı növləri (güclüdən zəifə doğru):

• Məzmun əlaqəsi: Bir modul digər modulun daxili məzmununa daxil olur və ya onu dəyişir.
• Ümumi əlaqə: Modullar ümumi qlobal məlumatlardan istifadə edir.
• Xarici əlaqə: Modullar xaricdən ötürülən məlumat formatına və ya xarici cihazlar/interfeyslərə bağlıdır.
• İdarəetmə əlaqəsi: Bir modul digərinə idarə bayraqları ötürür və onun məntiqinə təsir edir.
• Şablon əlaqəsi: Bir modul digərinə məlumat strukturu ötürür, lakin ikinci modul yalnız bu strukturun bir hissəsini istifadə edir.
• Məlumat əlaqəsi: Bir modul digərinə yalnız lazım olan məlumatları ötürür.
• Mesajlar vasitəsilə əlaqə (deklarativ): Modullar bir-birinə mesajlar ötürməklə qarşılıqlı əlaqədə olur, digərinin daxili strukturunu bilmədən (hadisələr, veb xidmətlər üçün xarakterik).
• Əlaqəsizlik: Modullar tamamilə müstəqildir.

Aşağı əlaqə arzuolunandır, çünki bu, sistemin test edilə bilməsini, dəstəklənməsini və çevikliyini artırır.

Proqram modulləri arasında asılılıq ölçüsü olan Bağlanma (Coupling) yüksək olduqda, modullar bir-birinə daha çox bağlı olur. Yüksək bağlanma, kodun dəyişdirilməsini, test edilməsini və yenidən istifadə edilməsini çətinləşdirir.

Bağlanma növləri (aşağıdan yuxarıya doğru):

• Məlumat bağlanması (Data coupling): Modullar sadə məlumatları parametrlər vasitəsilə dəyişir.
• Damğa bağlanması (Stamp coupling): Modullar kompleks məlumat strukturlarını (obyektləri) bütöv şəkildə dəyişir, hətta yalnız bir hissəsini istifadə etsələr belə.
• İdarəetmə bağlanması (Control coupling): Bir modul digərinə idarə bayrağı ötürür və bu, ikinci modulun davranışını müəyyən edir.
• Xarici bağlanma (External coupling): Modullar xarici formatlara və ya protokollara bağlıdır.
• Ümumi bağlanma (Common coupling): Modullar eyni qlobal məlumat mənbəyindən istifadə edir.
• Məzmun bağlanması (Content coupling): Bir modul digərinin daxili vəziyyətini birbaşa dəyişir.

Daha çevik və baxıma asan sistem yaratmaq üçün aşağı bağlanma (sərbəst bağlanma) hədəflənir.