Statistik əhəmiyyət nədir və p-dəyəri necə hesablanır?

Statistik əhəmiyyət (statistical significance) — bu təcrübə və ya test nəticəsinin, sıfır hipotezi doğru olsa, əldə edilən nəticənin nə qədər ehtimal olmasından asılıdır. Əgər nəticə statistik cəhətdən əhəmiyyətlidirsə, bu, belə bir nəticəni təsadüfən əldə etmə ehtimalının çox az olduğunu və sıfır hipotezinin rədd edilə biləcəyini göstərir.

p-dəyəri, sıfır hipotezi doğru olsa, eyni və ya daha ekstremal olan məlumatları müşahidə etmək ehtimalıdır. P-dəyəri nə qədər kiçik olarsa, sıfır hipotezinə qarşı sübut bir o qədər güclü olur.

P-dəyərinin hesablanması adətən:

1. Sıfır hipotezi formalaşdırılır (məsələn, qruplar arasında fərq yox).
2. Test statistikası seçilir (məsələn, t-statistika).
3. Məlumatlar əsasında statistik dəyər hesablanır.
4. Sıfır hipotezi altında, belə və ya daha ekstremal dəyəri əldə etmək ehtimalı müəyyən edilir — bu, p-dəyəridir.

Əgər p-dəyəri əvvəlcədən seçilmiş əhəmiyyətlilik səviyyəsindən (adətən 0.05) kiçikdirsə, nəticə statistik cəhətdən əhəmiyyətli sayılır.