Чӣ тавр моделҳоро тавзеҳ кардан мумкин аст?

Роҳҳои фаҳмондадиҳӣ дар моделҳоро метавон ба ду категорияи бузург тақсим кард:

1. Фаҳмондадиҳии глобалӣ — фаҳмидани кори тамоми модели.

   • моделҳои содда: регрессияи хаттӣ, дарахтони қарор.
   • усулҳои шарҳдиҳӣ: қоидаҳои аҳамияти хусусиятҳо, визуализатсияи сохтори модели.

2. Фаҳмондадиҳии маҳаллӣ — шарҳ додани пешгӯии модели барои намунаи мушаххас.

   • LIME (Таҳлили маҳаллӣ ва модел-агностик): сохтани наздикшавии маҳаллӣ-хаттии модели.
   • SHAP (Шарҳҳои иловагии Шапли): асос ёфта дар назарияи бозӣ, саҳми ҳар хусусиятро дар пешгӯӣ тақсим мекунад.

Ҳамчунин, усулҳои визуалӣ, мисли Partial Dependence Plots (PDP), нишон медиҳанд таъсири хусусиятҳои алоҳида ба пешгӯӣ.

Масалан, истифодаи SHAP барои модели Python:

import shap
explainer = shap.Explainer(model)
shap_values = explainer(X)
shap.summary_plot(shap_values, X)

Ин усулҳо кӯмак мекунанд, ки фаҳмем, чаро модел қарорҳои муайян қабул мекунад, ки барои эътимод ва ислоҳ муҳим аст.