Маҳзиятии оморӣ чӣ гуна аст ва арзиши p чӣ гуна ҳисоб карда мешавад؟

Маълумоти муҳимияти (statistical significance) — ин андешаест дар бораи он, ки натиҷаи таҷриба ё тест чӣ қадар эҳтимолан кам аст, агар гипотезаи сифр дуруст бошад. Агар натиҷа статистикӣ муҳим бошад, ин маънои онро дорад, ки эҳтимолияти ба даст овардани чунин натиҷа тасодуфан хеле кам аст, ва гипотезаи сифрро рад кардан мумкин аст.

Қимати p — ин эҳтимолият аст, ки маълумотҳоро баробар ё бештар экстремалӣ аз онҳое, ки воқеан гирифта шудаанд, мушоҳида кунем, агар гипотезаи сифр дуруст бошад. Ҳатто камтар шудани қимати p, қуввати далелҳо бар зидди гипотезаи сифрро нишон медиҳад.

Барои ҳисоб кардани қимати p одатан:

1. Гипотезаи сифрро формулалабӣ (масалан, набудани фарқият байни гурӯҳҳо).
2. Статистикаи тестро интихоб кунед (масалан, t-статистика).
3. Қимати статистикаро бар асоси маълумот ҳисоб кунед.
4. Имкониятро муайян кунед, ки чунин ё бештар экстремалӣ қимати статистикаро аз тақсимот дар асоси гипотезаи сифр ба даст орем — ин қимати p аст.

Агар қимати p аз сатҳи пештар интихобшудаи аҳамиятнокӣ (одатан 0.05) ками бошад, натиҷа ҳамчун муҳим ҳисобида мешавад.