Директорияи Linux: /proc чӣ дорад?

Linuxда /proc каталог виртуал файли системасидир, ки ядро ва амалга оширилаётган жараёнларга интерфейс таъминлайди. У ҳақиқий файлларни дискда сақламайди, унинг мазмуни динамик равишда яратилади ва тизимнинг ҳолатини реал вақтда акс эттиради.

/proc орқали мавжуд асосий маълумотлар тоифалари:

• Жараёнлар ҳақида маълумотлар: Ҳар бир ишга туширилган жараён учун унинг PID (жараён идентификатори) номи билан кичик каталог яратилади (масалан, /proc/1234). Ушбу каталогда жараён ҳақида батафсил маълумотлар сақловчи файллар мавжуд, масалан:

  • cmdline: Жараённи ишга тушириш учун командалар сатри аргументлари.
  • cwd: Жараённинг ҳозирги ишчи директорияси.
  • environ: Жараённинг атроф муҳит ўзгарувчилари.
  • fd: Жараённинг очилган файл дескрипторларига символик ҳаволалар.
  • status: Жараённинг ҳолати (PID, PPID, UID, GID, хотира ва бошқалар).

• Ядро ва тизим ҳақида маълумотлар: /proc шунингдек, ядронинг ҳолати, созламалари ва ресурслари ҳақида маълумот берувчи файлларни ўз ичига олади:

  • cpuinfo: Тизим процессорлари ҳақида маълумотлар.
  • meminfo: RAM фойдаланиш ҳақида маълумотлар.
  • stat: Тизим ва жараёнлар ҳақида турли статистик маълумотлар.
  • uptime: Тизимнинг ишлаш вақти ва ўртача юкламаси.
  • version: Ядро версияси.
  • sys: Ядронинг динамик созламалари параметрларини ўз ичига оган қўшимча каталог ( /sys каби). Бу, ядронинг баъзи параметрларини ишга тушириш вақтида ўзгартиришга imkon беради.

• Бошқа махсус файллар ва каталоглар: Диск ускуналари, тармоқ интерфейслари, файл тизимлари ва бошқа аппарат ва дастурий компонентлар ҳақида маълумотлар ўзида сақлаши мумкин.

Ишлатиш мисоллари:

# Хотира ҳақида маълумотларни кўриш
cat /proc/meminfo

# PID 1234 бўлган жараён учун командалар сатри аргументларини кўриш
cat /proc/1234/cmdline

# Ядро версиясини кўриш
cat /proc/version