Опсияҳои насб дар системҳои Unix/Linux барои чӣ истифода мешаванд?

Опциии монтажи дар Unix/Linux муайян мекунанд рафтори системаи файлҳо ҳангоми пайваст шудан ба система. Онҳо ҷиҳатҳои гуногунро назорат мекунанд, аз ҷумла дастрасӣ, иҷроиш, бехатарӣ ва хусусиятҳои кор бо навъи муайяни системаи файлҳо.

Баъзе аз мақсадҳои асосии опсияҳои монтаж:

• Назорати дастрасӣ:

  • ro (танҳо барои хондан): Системаи файлҳоро танҳо барои хондан пайваст мекунад, ҳар гуна нависро манъ мекунад. Ин барои ҳифзи маълумоти муҳим ё қисмҳои системавӣ аз тағироти тасодуфӣ муфид аст.
  • rw (хондан ва навишт): Системаи файлҳоро барои хондан ва навишт пайваст мекунад (рафтори пешфарз барои намудҳои зиёди FS).
  • nosuid: Иҷрои барномаҳо бо бит setuid ё setgid дар ин қисмро манъ мекунад. Ин бехатариро меафзояд ва аз истифодаи эҳтимолии заъифшавии дар чунин барномаҳо пешгирӣ мекунад.
  • nodev: Тарҷумаи махсуси дастгоҳҳоро (файлҳои дастгоҳ) дар ин қисм манъ мекунад. Ин ҳам бехатариро меафзояд ва аз ҳамлаҳои эҳтимолӣ тавассути файлҳои зараррасон дар дастгоҳҳо пешгирӣ мекунад.
  • noexec: Иҷрои файлҳои иҷрошавандаро дар ин қисм манъ мекунад. Ин барои қисмҳое, ки танҳо маълумот доранд, муфид аст, масалан /var/log.

• Оптимизатсияи иҷроиш:

  • sync: Ҳамаи амалиётҳои навишт ба системаи файлҳо фавран ба диск навишта мешаванд. Ин бехатарии маълумотро дар ҳолати қатъи барқ таъмин мекунад, аммо иҷроишро хеле кам мекунад.
  • async: Амалиётҳои навишт метавонанд дар хотир нигоҳ дошта шаванд пеш аз навиштан ба диск. Ин хеле тезтар аз sync аст, аммо дар ҳолати қатъи барқ маълумотҳо метавонанд гум шаванд. Ин рафтори пешфарз барои намудҳои зиёди FS.
  • noatime: Вақти дастрасии охиринро (atime) дар ҳар боре, ки хонда мешавад, навсозӣ намекунад. Ин шумораи амалиётҳои навишт ба дискро кам мекунад ва иҷроишро баланд мебардорад.
  • relatime: atime-ро танҳо вақте навсозӣ мекунад, ки файл тағир ёфтааст (mtime) ё агар atime гузашта аз mtime бошад. Ин компромис байни atime ва noatime аст ва аксар вақт ҳамчун пешфарз истифода мешавад.

• Опсияҳои махсус барои намудҳои системаи файлҳо:

  • data=ordered, data=writeback, data=journal: Модҳои журналгириро барои намудҳои системаи файлҳо, масалан ext3/ext4, муайян мекунанд. Ин ба иҷроиш ва кафолатҳои муттаҳидии маълумот таъсир мерасонад.
  • nfsvers=4: Версияи протоколи NFS-ро ҳангоми монтажи системаи файлҳои шабакавӣ муайян мекунад.

• Диагонҳои дигар:

  • defaults: Ҷамъбандии танзимотро барои ин навъи системаи файлҳо истифода мебарад (rw, suid, dev, exec, auto, nouser, async).
  • loop: Файлро ҳамчун дастгоҳи блокӣ пайваст мекунад. Ин барои пайваст кардани тасвирҳои дискҳо, масалан .iso файлҳо, истифода мешавад.
  • user: Иҷозат медиҳад, ки корбарони оддӣ системаи файлҳоро пайваст ва ҷудо кунанд. Ин одатан барои васоити хориҷшаванда истифода мешавад.

Опсияҳо дар вақти иҷрои фармони mount ё дар файли /etc/fstab барои монтажи автоматӣ дар вақти оғозёбӣ муайян карда мешаванд.

Масалан дар /etc/fstab:

# <file system> <mount point>   <type>  <options>       <dump>  <pass>
UUID=xxxxxxxx-xxxx-xxxx-xxxx-xxxxxxxxxxxx /home           ext4    defaults,noatime 0       2

Ин ҷо қисм /home бо опсияҳои defaults ва инчунин бо опсияи noatime пайваст мешавад.

Масалан дар фармони mount:

# mount -o ro /dev/sdb1 /mnt/backup // пайваст кардани қисм sdb1 танҳо барои хондан