OSI модел эмне?

OSI modeli (Açık Sistemler Arası Bağlantı) — şəbəkə protokollarının funksiyalarını standartlaşdırmaq və müxtəlif sistemlərin qarşılıqlı əlaqəsini təmin etmək üçün hazırlanmış referans şəbəkə modelidir.

O, 7 qatardan ibarətdir, hər biri məlumatların ötürülməsinin müəyyən aspektindən məsuldur:

1. Fiziki qat (Physical Layer): fiziki kanallar (kabel, radio kanalları) vasitəsilə биттердин өткөрүлүшү.
2. Мәліметтер байланышы катм (Data Link Layer): рамкалардын өткөрүлүшүн уюштуруу, каталардын аныктоо жана оңдоо.
3. Тармак катм (Network Layer): тармактар арасында пакеттерди маршрутизациялоо жана өткөрүү.
4. Транспорт катм (Transport Layer): маалыматтарды ишенимдүү өткөрүү, агымдарды башкаруу.
5. Сессия катм (Session Layer): колдонмолор ортосунда байланыш сессияларын башкаруу.
6. Презентация катм (Presentation Layer): маалыматтарды түрлөргө бөлүү, шифрлөө, сығуу.
7. Кирүү катм (Application Layer): акыркы колдонмолор жана колдонуучулар менен өз ара аракеттенүү.

OSI модели тармак протоколдорун түшүнүү жана иштеп чыгуу үчүн негиз болуп саналат, бирок практикада көбүнесе TCP/IP стек колдонулат, ал OSIнин айрым катмаларын бириктирет.