Service-Oriented Model (SOM) деген эмне?

Xizmatga asoslangan model (SOM) — bu biznes mantiqini zaif bog‘langan, o‘zaro ta’sir qiluvchi xizmatlar shaklida tashkil etilgan arxitektura naqshidir.

SOMning asosiy tamoyillari:

• Zaif bog‘liqlik: Xizmatlar bir-biridan mustaqil bo‘lib, standartlashtirilgan interfeyslar orqali muloqot qiladi. Bir xizmatning ichki amalga oshirilishini o‘zgartirish boshqalarga minimal ta’sir qiladi.
• Qayta ishlatish: Xizmatlar turli biznes jarayonlari va ilovalarda foydalanish uchun mo‘ljallangan.
• Avtonomiya: Xizmatlar o‘z resurslariga ega va o‘z bajarilish mantiqini boshqaradi.
• Shartnoma: Har bir xizmatda aniq belgilangan interfeys (shartnoma) mavjud bo‘lib, u bilan qanday muloqot qilishni ta’riflaydi (parametrlar, qaytish qiymatlari, xabar formatlari).

SOMning afzalliklari:

• Moslashuvchanlik: Tizimni butunlay qayta qurmasdan, xizmatlarni osonlik bilan o‘zgartirish, almashtirish yoki qo‘shish mumkin.
• Kengaytiriluvchanlik: Xizmatlar mustaqil ravishda kengaytirilishi mumkin.
• Ishonchlilikni oshirish: Bir xizmatdagi nosozlik, majburiy ravishda butun tizimning ishonchliligiga ta’sir qilmaydi.
• Rivojlanishni tezlashtirish: Turli jamoalar, turli xizmatlar ustida parallel ishlashlari mumkin.

SOMni amalga oshirish misoli — xizmatga asoslangan arxitektura (SOA).