Чыгыш ачкыч деген эмне?

Чет элдик ачкыч (FOREIGN KEY) — бул реляциялык маалыматтар базаларында маалыматтын бүтүндүгүн камсыздоочу чектөө. Ал эки таблица ортосунда байланыш түзүп, башка таблицанын биринчи ачкычы (же башка элдик ачкыч) боюнча шилтеме кылат.

Чет элдик ачкычтын негизги функциялары:

• Шилтеме бүтүндүгүн камсыздоо: Ал чектөө, элдик ачкыч талаасындагы маанилер ата-энелик таблицанын шилтеме кылган талаасында бар экенин кепилдейт. Бул "кайырчы" жазууларды алдын алат.
• Таблицалар ортосунда байланыштарды түзүү: Ал кандайча маалыматтар ар башка таблицаларда байланышканын аныктайт.
• Каскаддык аракеттер: Ата-эне таблицасындагы маалыматтар өзгөргөндө, балдар таблицасында автоматтык түрдө аракеттер (жок кылуу же жаңыртуу) аткарылат.

SQLда чет элдик ачкычты түзүү мисалы:

CREATE TABLE `тартиптер` (
    `id` INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
    `кардар_аты` VARCHAR(255),
    `продукт_ид` INT,
    FOREIGN KEY (`продукт_ид`) REFERENCES `продукттар`(`id`)
);

CREATE TABLE `продукттар` (
    `id` INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
    `продукт_аты` VARCHAR(255),
    `баа` DECIMAL(10, 2)
);

Бул мисалда, продукт_ид тартиптер таблицасында чет элдик ачкыч болуп, ал продукттар таблицасындагы id-ге шилтеме кылат. Бул ар бир тартиптин бар экенин камсыздайт.