Javaда кандай класстардын түрлөрү бар?

Javaда төмөнкү негизги класстардын түрлөрү бар:

1. Жалпы (Standard Class)

   • Поля, ыкмалар, конструкторлорду камтышы мүмкүн.
   • final деп жарыяланбаган болсо, башка класстар мурас кылышы мүмкүн.
   • Интерфейстерди ишке ашыра алат.
   • Кирүү модификаторлору менен жарыяланат (public, protected, default, private).

2. Абстракт (Abstract Class)

   • abstract сөзү менен жарыяланат.
   • Түз түз инстанциялай албайт.
   • Абстракттык ыкмалар (реализациясыз) жана жөнөкөй ыкмалар болушу мүмкүн.
   • Мурас алуу үчүн; подкласстар абстракттык ыкмалардын реализациясын камсыз кылышы керек.

   // Чекит үчүн абстракттык класс
   abstract class Shape {
       abstract double area(); // Аянты эсептөө үчүн абстракттык ыкма
   
       void display() { // Жөнөкөй ыкма
           System.out.println("This is a shape.");
       }
   }
   

3. Акыркы (Final Class)

   • final сөзү менен жарыяланат.
   • Башка класстар мурас кыла албайт.
   • Класс кеңейтүүнү алдын алуу, коопсуздукту камсыздоо же өзгөртүлбөгөн ишке ашырууну камсыздоо үчүн колдонулат.

   // Мурунку классты мурас кылууга болбойт
   final class ImmutableString {
       private final String value;
   
       public ImmutableString(String value) {
           this.value = value;
       }
   
       public String getValue() {
           return value;
       }
   }
   

4. Энум (Enum)

   • Белгилүү константтардын так санына арналган атайын класс түрү.
   • enum сөзү менен жарыяланат.
   • Энума константтар алдын ала public static final болуп саналат.
   • Поля, ыкмалар жана конструкторлорду камтышы мүмкүн (private скрылган модификатору менен).

   // Апта күндөрү үчүн энум
   enum DayOfWeek {
       MONDAY, TUESDAY, WEDNESDAY, THURSDAY, FRIDAY, SATURDAY, SUNDAY
   }
   

5. Анонимдик (Anonymous Class)

   • Аты жок класс, ал түзүлүп, бир эле учурда инстанцияланат.
   • Интерфейстерди ишке ашыруу же класс кеңейтүү үчүн колдонулат "жылдам" колдонуу үчүн, бир жолу колдонуу керек болсо.
   • Ачык конструкторлору болбойт.

   // Runnable интерфейсин ишке ашыган анонимдик класс түзүү
   Runnable r = new Runnable() {
       @Override
       public void run() {
           System.out.println("Running in an anonymous class.");
       }
   };
   

6. Ички (Nested Class)

   • Башка класстын ичинде жарыяланган класстар.
   • Ички түрлөрү:
     • Статикалык ички класстар (Static Nested Class): static сөзү менен жарыяланат. Түздөн-түз сырткы класстын эмес, анын статикалык мүчөлөрүнө кире албайт. Жөнөкөй класс катары инстанцияланат.
     • Ички класстар (Inner Class): static деп жарыяланбаган. Бардык мүчөлөргө, анын ичинде privateга да кире алат. Өзүнүн инстанциясын түзүү үчүн сырткы класстын экземпляри керек.

   // Чыгарган класс
   class OuterClass {
       private String outerField = "Outer";
   
       // Статикалык ички класс
       static class StaticNestedClass {
           void display() {
               System.out.println("Inside StaticNestedClass.");
               // outerField түздөн-түз жеткиликсиз
           }
       }
   
       // Ички класс
       class InnerClass {
           void display() {
               System.out.println("Inside InnerClass. outerField: " + outerField); // outerFieldга жетүү
           }
       }
   }
   

7. Рекорддор (Record - Java 14төн баштап)

   • record сөзү менен жарыяланат.
   • Маалымат сактоо үчүн; компилятор автоматтык түрдө конструктор, жеткиликтүү методдор (accessor methods), equals(), hashCode() жана toString() түзөт.
   • Рекорддун талаалары автоматтык түрдө final болот.

   // 2D кеңістиктеги нүктө үчүн рекорд
   record Point(int x, int y) {
       // Компилятор конструктор, x(), y(), equals(), hashCode(), toString() түзөт
   }