Реляциялык маалыматтар базасында SELECT операторунун…

SQL SELECT оператору колдонулат бир же бир нече таблицалардан маалыматтарды тандоо үчүн. Анын толук синтаксиси көптөгөн тандалган бөлүктөрдү камтыйт:

SELECT [ALL | DISTINCT]
    select_expr, select_expr, ...
FROM
    table_references
[WHERE
    where_condition]
[GROUP BY
    {col_name | expr | position}
    [ASC | DESC], ... [WITH ROLLUP]]
[HAVING
    having_condition]
[ORDER BY
    {col_name | expr | position}
    [ASC | DESC], ...]
[LIMIT
    [offset,] row_count | row_count OFFSET offset]
    [FOR UPDATE | LOCK IN SHARE MODE];

Негизги бөлүктөрү:

SELECT [ALL | DISTINCT] select_expr, ...:
- SELECT: сөзү, маалыматтарды тандоону көрсөтөт.
- ALL: (өз алдынча) бардык табылган саптарды камтыйт, көчүрмөлөрдү да.
- DISTINCT: натыйжадан көчүрмөлөрдү алып салат.
- select_expr: билдирүү, тандалган багыттарды же эсептелген маанилерди аныктайт (мисалы, column_name, function(column), column1 + column2, * бардык багыттарды тандоо үчүн). AS сөзү менен псевдонимдерди колдонсо болот.
FROM table_references:
- FROM: сөзү, маалымат булагын көрсөтөт.
- table_references: тандалган таблицалардын тизмеси. Бирдиктүү таблицалар, көрсөтүүлөр же бириктирүүлөрдүн натыйжалары (JOIN) колдонулушу мүмкүн. Төрт түрү: INNER JOIN, LEFT [OUTER] JOIN, RIGHT [OUTER] JOIN, FULL [OUTER] JOIN, CROSS JOIN.
[WHERE where_condition]:
- WHERE: сүзгү сөзү, белгиленген шартка ылайык саптарды фильтрлөө үчүн.
- where_condition: салыштырма операторлорду (=, !=, >, <, >=, <=), логикалык операторлорду (AND, OR, NOT), диапазон операторлорун (BETWEEN), тизмелерди (IN), үлгүлөрдү (LIKE) жана NULL текшерүүлөрдү (IS NULL, IS NOT NULL) колдонгон логикалык билдирүү.
[GROUP BY {col_name | expr | position} [ASC | DESC], ... [WITH ROLLUP]]:
- GROUP BY: саптарды бирдей маанилер менен топтоо, агрегациялык функцияларды колдонуу үчүн (COUNT, SUM, AVG, MIN, MAX).
- col_name | expr | position: топтоо үчүн багыт, билдирүү же багыттын орду.
- ASC | DESC: тандалган, топтоо ичинде тартипти аныктоо (көбүнчө ORDER BY менен колдонулат).
- WITH ROLLUP: опционалдуу, жыйынтык маанилер менен саптарды кошуу (MySQL үчүн).
[HAVING having_condition]:
- HAVING: GROUP BY аркылуу түзүлгөн топторду белгиленген шартка ылайык фильтрлөө. WHERE сыяктуу, бирок агрегациялык функцияларды колдонууга болот.
[ORDER BY {col_name | expr | position} [ASC | DESC], ...]:
- ORDER BY: натыйжалардын саптарын сорттоо.
- col_name | expr | position: сорттоо үчүн багыт, билдирүү же багыттын орду.
- ASC: өсүүчү тартип (өз алдынча):
- DESC: төмөндөп жаткан тартип.
[LIMIT [offset,] row_count | row_count OFFSET offset]:
- LIMIT: кайтарылуучу саптардын санын чектөө. Баракчалоо үчүн колдонулушу мүмкүн.
- offset: баштан баштап жылжуу, пропуск кылынган саптардын саны.
- row_count: максималдуу саптардын саны.
[FOR UPDATE | LOCK IN SHARE MODE]:
- тандалган саптарда блоктоо, транзакциялар ичинде колдонулат, параллелдүү кирүүнү башкаруу үчүн:
- FOR UPDATE: тандалган саптарда эксклюзивдүү блоктоо алат, башка транзакциялардын өзгөртүүсүнө тоскоолдук кылат.
- LOCK IN SHARE MODE: бөлүшүүчү блоктоо алат, башка транзакциялар саптарды окуй алат, бирок өзгөртүүгө тыюу салынат (MySQL үчүн). Башка маалымат базаларында окшош механизмдер колдонулушу мүмкүн (FOR SHARE).

Жалпысынан, SELECT операторунун бөлүктөрү төмөнкү тартипте колдонулат:

FROM
JOIN
WHERE
GROUP BY
HAVING
SELECT
DISTINCT
ORDER BY
LIMIT
FOR UPDATE / LOCK IN SHARE MODE

Реляциялык маалыматтар базасында SELECT операторунун толук синтаксисин айтып бериңиз.