Free-деги бөлүмдөрдүн айырмачылыктары кандай?

Unix/Linux системасында free командасы системанын эс тутумунун колдонулушу тууралуу маалыматты көрсөтөт. Анын чыгаруучу бөлүмдөрү адатта төмөнкүлөрдү камтыйт:

total: Жүйөөгө жеткиликтүү физикалык эс тутумдун жалпы көлөмү:
used: Колдонулуп жаткан эс тутумдун көлөмү:
free: Колдонулбаган (босо) эс тутум:
shared: Бир нече процесстер менен бирдей колдонулуп жаткан эс тутум (көбүнчө минималдуу мааниде):
buff/cache: Ядро тарабынан файл тутумунун маалыматтарын буферлөө жана кэшдөө үчүн колдонулган эс тутум. Бул системанын керек болгондо тез бошотуп коюшу мүмкүн болгон эс тутум:
available: Жаңы процесстерди ишке киргизүү үчүн бөлүнүүчү эс тутумдун бааланган саны. Бул free жана buff/cache бөлүмдөрүнүн суммасы, аны кайтарууга болот:

Мына free -m командасынын типтүү чыгышы (мегабайтта) жана бөлүмдөрдүн түшүндүрмөсү:

              total        used        free      shared  buff/cache   available
Mem:           7890        2567        1234         123        4089        4879
Swap:          2047           0        2047

Анда:

Mem: физикалык оперативдүү эс тутумга тиешелүү сап:
- total: 7890 Мб.
- used: 2567 Мб (процестер тарабынан активдүү колдонулуп жатат).
- free: 1234 Мб (толугу менен колдонулбайт).
- shared: 123 Мб (биргелешип колдонулуп жатат).
- buff/cache: 4089 Мб (буферлер жана кэш).
- available: 4879 Мб (жаңы тиркемелерди ишке киргизүү үчүн эң так жеткиликтүү эс тутумдун көрүнүшү).
Swap: алмашуу бөлүмүнө тиешелүү сап:
- total: 2047 Мб (жалпы алмашуу көлөмү).
- used: 0 Мб (алмашууда колдонулуп жатат).
- free: 2047 Мб (босот алмашуу).

free жана available арасындагы айырма маанилүү: free көрсөтөт абсолюттук колдонулбаган эс тутумду, ал эми available — системанын тез бошотуп коюуга даяр болгон эс тутумду, анын ичинде buff/cache бөлүмүнүн көпчүлүгүн. buff/cache бөлүмү колдонулуп жаткан, бирок тез бошотулуп кетүүчү эс тутумду көрсөтөт, ошондуктан аны "жоголгон" эс тутум катары карабоо керек.