დეკლარატიული პროგრამირება რა არის და რა მაგალითებია, როგორიცაა HTML და SQL?

Декларатив پروگرامчлылык — бул бир парадигма, анда каалаган натыйжаны сүрөттөйт, ал эми жетүү үчүн кадамдар тизмеги эмес. Программист системага эмнени жасоо керектигин айтат, кантип эмес.

Мисалдар:

• HTML (HyperText Markup Language): Бул веб-баракчанын түзүлүшүн жана мазмунун сүрөттөгөн белгилөө тили. Сиз элементтерди (титулдар, абзацтар, шилтемелер) аныктайсыз, жана браузер бул белгилөөнү түшүндүрүп, көрсөтөт.

  <!-- Биринчи даражадагы баштама -->
  <h1>Салам дүйнө!</h1> 
  
  <!-- Жөнөкөй абзац -->
  <p>Бул HTMLде декларативдүү жакындоо мисалы.</p> 
  

• SQL (Structured Query Language): Бул реляциялык маалымат базаларын башкаруу тили. Сиз кайсы маалыматтарды алуу же өзгөртүү керектигин сүрөттөйсүз, жана маалымат базасын башкаруу системасы (DBMS) эң оптималдуу жолун аныктайт.

  -- Колдонуучулар таблицасынан бардык жазууларды тандоо
  -- жашы 18ден чоң болгон учурлар
  SELECT * 
  FROM users 
  WHERE age > 18;
  

Негизги айырмачылыктар — кадам-кадам алгоритмди сүрөттөгөн императивдик программалоодон:

Критерий	Декларативдик программалоо	Императивдик программалоо
Фокус	Эмне кылуу керек	Кантип кылуу
Түшүндүрмө	Каалаган натыйжа	Операциялардын тизмеги
Ийкемдүүлүк	Базаны башкаруу системасы/таржуман кантип болорун аныктайт	Программист аныктайт, кантип
Мисалдар	SQL, HTML, CSS, Prolog	Java, C++, Python (бөткө көп), JavaScript