მითხარით კეშის მუშაობის წესები.

კეში ინახავს მონაცემთა ასლებს, რათა გაადვილოს მათზე წვდომა. ძირითადი წესები:

მახლოობის წესი (Locality of Reference):
- დროითი მახლობლობა: თუ მონაცემთა ელემენტი ახლახანს გამოიყენეს, სავარაუდოა, რომ ის ახლო მომავალში კვლავ გამოიყენება.
- გეოგრაფიული მახლობლობა: თუ მონაცემთა ელემენტი გამოიყენეს, სავარაუდოა, რომ მის მეზობლად მდებარე ელემენტები ასევე გამოიყენება ახლო მომავალში.
მოყენების წესები (Cache Replacement Policies): განსაზღვრავს, რომელი ბლოკი უნდა ამოიღოს კეშიდან, როდესაც ის სავსეა და ახალი მონაცემებისთვის ადგილი სჭირდება. გავრცელებული პოლიტიკები:
- FIFO (First-In, First-Out): ამოიღება ყველაზე ხანდაზმული ბლოკი.
- LRU (Least Recently Used): ამოიღება ყველაზე ნაკლებად გამოყენებული ბლოკი.
- LFU (Least Frequently Used): ამოიღება ყველაზე ნაკლებად გამოყენებული ბლოკი.
წერის წესები (Cache Writing Policies): განსაზღვრავს, როდის სინქრონიზდება ცვლილებები კეშში ძირითადი მეხსიერებასთან.
- Write-Through: მონაცემები ერთდროულად იწერება როგორც კეშში, ასევე ძირითადი მეხსიერებაში. უზრუნველყოფს კონსისტენციას, მაგრამ ნელი.
- Write-Back: მონაცემები პირველ რიგში იწერება მხოლოდ კეშში. ძირითადი მეხსიერება განახლდება მოგვიანებით, როდესაც ბლოკი ამოიღება ან იდენტიფიცირებულია როგორც "დაწვეტილი" (ცვლილებული). უფრო სწრაფია, მაგრამ საჭიროებს ცვლილებების მონიტორინგის მექანიზმს.
კეშის გამოტოვების წესები (Cache Miss Handling): განსაზღვრავს, როგორ რეაგირებს სისტემა, როდესაც მოთხოვნილი მონაცემები არ არის კეშში.
- მონაცემები იღება შემდეგი დონიდან (მაგალითად, ძირითადი მეხსიერებიდან).
- მონაცემები მოთავსებულია კეშში (შესაძლოა, შეცვალოს არსებული ბლოკი), და შემდეგ მიეწოდება მოთხოვნად პროცესს.
კოერენტობის წესები (Cache Coherence Rules): მნიშვნელოვანია მრავალპროცესორულ სისტემებში, სადაც რამდენიმე პროცესორი შეიძლება ფლობდეს ერთნაირ მონაცემთა ასლებს. უზრუნველყოფს მონაცემთა კონსისტენციას ყველა კეშში. მაგალითები: MSI, MESI.
ინვალიდაციის/განახლების წესები (Cache Invalidation/Update): როდესაც მონაცემები იცვლება ერთ ადგილას (მაგალითად, ერთ პროცესორის კეშში), საჭიროა ან გაუქმება (არასარგებლო გახადოს) სხვა კეშების ასლები, ან განახლება, რათა თავიდან აიცილოს მოძველებული მონაცემების გამოყენება.