როგორ გამოვავლინოთ ადგილობრივი სერვერის პრობლემები…

Физикаль бәйләнешне тикшерү:
- Желілік кабель серверге һәм коммутаторга (йәки рутергә) тоташтырылганына ышанычлы булыгыз.
- Сервернең һәм коммутатор/рутер портларындагы активлек индикаторлары яндырып яки ялтырап тору керек. Алар яндырып тору яки ялтырап тору керек.
Сервернең челтәр көйләруләрен тикшерү:
- Сервер эшләп тора һәм операция системасы жүктәлгәненә ышанычлы булыгыз.
- Челтәр интерфейсы актив һәм өчүрелмәгәненә ышанычлы булыгыз.
- IP адресын, подсеть маскасын һәм төп шлюзны тикшерегез. Алар дөрес көйләнгән һәм ping чыганагы белән бер үк подсетьтә булуын тәэмин итегез.
```
# Linuxта мисал
ip addr show eth0  # eth0 интерфейсының хәле һәм көйләуләре
ip route show      # маршрутизация таблицасын тикшерү
```
```
# Windows PowerShellта мисал
Get-NetIPConfiguration -InterfaceAlias "Ethernet" # "Ethernet" интерфейсының көйләуләре
Get-NetRoute # маршрутизация таблицасын тикшерү
```

Сервердә файрволны тикшерү:

Файрвол ICMP сорауларын (ping) блокламавына ышанычлы булыгыз.
Вакытлыча файрволны сүндереп, тикшерү үткәрегез (только диагностика өчен!).

# Linuxта мисал firewalld
sudo firewall-cmd --state # firewalld хәлен тикшерү
sudo firewall-cmd --zone=public --list-ports # ачык портларны тикшерү
sudo firewall-cmd --zone=public --add-rich-rule='rule protocol value="icmp" accept' --permanent # ICMP вакытлыча рөхсәт итү
sudo firewall-cmd --reload

# Windows PowerShellта мисал
Get-NetFirewallRule -DisplayName "File and Printer Sharing (Echo Request - ICMPv4-In)" | Select Enabled # ICMP кагыйдәләренең хәлен тикшерү
# Әгәр кагыйдә сүндерелгән булса, вакытлыча активлаштырыгыз (администратор хокуклары кирәк)
# Enable-NetFirewallRule -DisplayName "File and Printer Sharing (Echo Request - ICMPv4-In)"

Пинг чыганагы белән сервер арасында челтәр җайланмаларын тикшерү:
- Әгәр сервер рутер артында тора икән, аның җитештерүчәнлеген тикшерегез (мәсәлән, пинг белән).
- Рутерның көйләруләрен тикшерегез (файрвол кагыйдәләре, маршрутизация).
- traceroute (яки Windowsта tracert) кулланып, серверга кадәр юлны ачыклагыз.
```
traceroute <сервер IP-адресы>
```
```
tracert <сервер IP-адресы>
```
ARP таблицасын тикшерү:
- Пинг чыганагы сервернең дөрес MAC адресы ARP таблицасында булуын тәэмин итегез.
```
# Linuxта мисал
arp -a
```
```
# Windows PowerShellта мисал
arp -a
```
Сервернең йөкләнешен һәм хәлен тикшерү:
- Сервер артык йөкләнгән яки операцион системасы туңган булырга мөмкин.
- SSH аша (әгәр көйләнгән булса) яки консоль аша тоташып, системаның хәлен тикшерегез.
Сервер һәм челтәр җайланмаларын яңадан башлау:
- Гади яңадан башлау вакытлыча проблемаларны чишәргә мөмкин.
Сервер логларын анализлау:
- Сервердә систем логларын тикшерегез, челтәр белән бәйле хаталарны табыгыз (мәсәлән, /var/log/syslog яки /var/log/messages Linuxта, Windows Event Viewer).
- Файрвол логларын да тикшерегез, әгәр урнаштырылган һәм актив булса.

როგორ გამოვავლინოთ ადგილობრივი სერვერის პრობლემები, რომელიც პასუხს არ აგებს ping-ზე?