Keşin işləmə qaydaları haqqında danış.

Cache, məlumatların surətlərini saxlamaq üçün istifadə olunur ki, onlara giriş sürətlənsin. Əsas qaydalar:

İstinadın yerli qaydası (Locality of Reference):
- Zamanlı yerlik: Əgər məlumat elementi yaxın zamanda istifadə olunubsa, ehtimal ki, yaxın zamanda yenidən istifadə olunacaq.
- Məkanlı yerlik: Əgər məlumat elementi istifadə olunubsa, ehtimal ki, qonşu elementlər də yaxın zamanda istifadə olunacaq.
Cache əvəzləmə siyasətləri (Cache Replacement Policies): Cache dolu olduqda və yeni məlumatlar üçün yer lazım olduqda hansı bloku silmək lazım olduğunu müəyyən edir. Ümumi siyasətlər:
- FIFO (İlk daxil olan, ilk çıxar): Ən "köhnə" blok silinir.
- LRU (Ən az son istifadə olunan): Ən az yaxın zamanda istifadə olunan blok silinir.
- LFU (Ən az tez-tez istifadə olunan): Ən az istifadə olunan blok silinir.
Cache yazma siyasətləri (Cache Writing Policies): Dəyişikliklərin nə vaxt əsas yaddaşla sinxronlaşdırılacağını müəyyən edir.
- Write-Through: Məlumatlar eyni zamanda cache və əsas yaddaşa yazılır. Uyğunluğu təmin edir, amma daha yavaşdır.
- Write-Back: Məlumatlar əvvəlcə yalnız cache-ə yazılır. Blok silindikdə və ya açıq şəkildə "kirlənmiş" (dəyişdirilmiş) kimi işarələndikdə, əsas yaddaş yenilənir. Daha sürətlidir, amma dəyişiklikləri izləmək üçün mexanizm tələb edir.
Cache uğursuzluğu hallarında (Cache Miss Handling): Sistem tələb olunan məlumatların cache-də olmadıqda necə reaksiya verəcəyini müəyyən edir.
- Sistem məlumatları növbəti yaddaş səviyyəsindən (məsələn, əsas yaddaş) alır.
- Məlumatlar cache-ə yerləşdirilir (mövcud blok əvəz edilə bilər), və sonra sorğu edən prosesə təqdim olunur.
Cache uyğunluğu qaydaları (Cache Coherence Rules): Çoxprosessorlu sistemlərdə, bir neçə prosessor eyni məlumatın surətlərinə sahib ola bilər. Bütün cache-lər arasında məlumatların uyğunluğunu təmin edir. Nümunə protokollar: MSI, MESI.
İnvalidasiya/yeniləmə qaydaları (Cache Invalidation/Update): Bir yerdə məlumat dəyişdirildikdə (məsələn, bir prosessor cache-də), digər cache-lərdəki surət invalidləşdirilməli (etibarsız edilməli) və ya yenilənməlidir, köhnəlmiş məlumatların istifadəsinin qarşısını almaq üçün.