İndeks verilənlər bazasında sorğuların icrasını necə sürətləndirir?

İndeks, bir və ya bir neçə sütunu ilə əlaqəli sıralı məlumat strukturu (məsələn, B- ağacı və ya hash cədvəli) yaradır. İndeksli sütunlar üzərində şərtlə sorğu icra edilərkən, verilənlər bazası idarəetmə sistemi (DBMS) bu indeksi istifadə edərək sətirləri sürətlə tapır və bütün cədvəli taramadan nəticəyə çatır.

Əsas sürətləndirmə mexanizmləri:

• Sürətli axtarış: Bütün cədvəl sətirlərini yoxlamaq əvəzinə, DBMS indeks strukturunun düyünlərini izləyərək lazım olan məlumatları tez tapır.
• Disk əməliyyatlarının azaldılması: Yalnız indeks və lazım olan məlumatları ehtiva edən disk səhifələri oxunur, bütün cədvəl deyil.
• Məlumatların sıralanması: İndeksler məlumatları sıralı şəkildə saxlaya bilər və ORDER BY sorğularını sürətləndirir.
• JOIN əməliyyatlarının sürətləndirilməsi: JOIN açarları üzrə indekslər, digər cədvəldə uyğun sətirləri tez tapmağa imkan verir.

Pseudokod nümunəsi (kitabda axtarışa bənzər):

// İndeks olmadan: kitabın hər səhifəsini yoxlayaraq söz tapmağa çalışmaq
// İndeks ilə (hərf göstəricisi): sözün indeksdə axtarışı, müvafiq səhifəyə keçid