Verilənlər bazası idarəetmə sistemlərində əməliyyatların izolasiya səviyyələri hansılardır?

Verilənlər bazası idarəetmə sistemlərində (DBMS) SQL standartında müəyyən edilmiş və tranzaksiyalar arasında dəyişikliklərin görünürlüğünü tənzimləyən və müxtəlif anomaliyaları qarşısını alan standart izolyasiya səviyyələri mövcuddur:

1. Read Uncommitted (Təsdiqlənməmiş oxuma)

   • Tranzaksiya digər tranzaksiyalar tərəfindən edilən dəyişiklikləri görə bilər, hətta onlar hələ təsdiqlənməyibsə belə.
   • Çirkli oxumalar (dirty reads) mümkündür.

2. Read Committed (Təsdiqlənmiş oxuma)

   • Tranzaksiya yalnız digər tranzaksiyalar tərəfindən təsdiqlənmiş dəyişiklikləri görür.
   • Çirkli oxumaları qarşısını alır, amma təkrarlanmayan oxumalar (non-repeatable reads) mümkündür.

3. Repeatable Read (Təkrarlanan oxuma)

   • Bir tranzaksiyada oxunan məlumatların onun tamamlanmasına qədər dəyişməyəcəyini təmin edir.
   • Təkrarlanmayan oxumaları qarşısını alır, amma fantom oxumalar (phantom reads) mümkündür.

4. Serializable (Serializasiya olunmuş)

   • Ən sərt izolyasiya səviyyəsidir.
   • Tranzaksiyalar ardıcıl şəkildə icra olunmuş kimi yerinə yetirilir.
   • Bütün növ anomaliyaları, o cümlədən fantom oxumaları qarşısını alır.

Hər bir izolyasiya səviyyəsi performans və məlumatların tutarlılığı arasında balans yaradır. Seçim tətbiqin tələblərinə və DBMS-in imkanlarına bağlıdır.