Verilənlər bazası idarəetmə sistemində tranzaksiya mühitlərinin izolasiya səviyyələrinin məhdudlaşdırılması mexanizmləri necə həyata keçirilir?

Verilənlər bazası idarəetmə sistemlərində (DBMS) tranzaksiya izolyasiya səviyyələri məlumatlara girişin nəzarəti və kilidləmə idarəetməsi ilə yanaşı, məlumatların versiyalaşdırma mexanizmləri (MVCC) vasitəsilə həyata keçirilir. Əsas izolyasiya səviyyələri — Read Uncommitted, Read Committed, Repeatable Read və Serializable — digər tranzaksiyaların dəyişikliklərinin görünmə dərəcəsi və anomaliyaların qarşısının alınması baxımından fərqlənir (çirkli oxuma, təkrarlanmayan oxuma, fantom oxumalar).

Məsələn:

• Read Uncommitted: tranzaksiya digər tranzaksiyaların təsdiqlənməmiş dəyişikliklərini görə bilər, minimal kilidləmə.
• Read Committed: yalnız təsdiqlənmiş məlumatları oxuyur, oxuma kilidləri oxumaqdan sonra dərhal azad edilir.
• Repeatable Read: eyni məlumatların təkrar oxunması tranzaksiya daxilində eyni nəticəni verəcək, bu, oxuma kilidlərinin tranzaksiya sonuna qədər saxlanması və ya MVCC istifadə etməklə həyata keçirilir.
• Serializable: ən sərt izolyasiya, tranzaksiyalar sanki ardıcıl şəkildə icra olunur, çox vaxt sərt kilidlər və ya versiyaların serializasiyası vasitəsilə.

DBMS-də istifadə olunanlar:

• Kilidləmə (Locking): sətir, səhifə və ya cədvəl səviyyəsində kilidlər, müxtəlif rejimlərdə (paylaşılan, xüsusi).
• MVCC (Çox versiyalı nəzarət): zaman nişanları ilə bir neçə məlumat versiyasının saxlanması, tranzaksiyaların tutarlı anlıq görüntü oxumasını təmin edir, kilidləməsiz.

Beləliklə, DBMS izolyasiyanı kilidləmə və versiyalaşdırma kombinasiyası ilə idarə edir, performans və tutarlılıq arasında balans təmin edir.