DNS nədir?

Domen adları sistemi (DNS) — domen adlarını IP ünvanlarına çevirən paylanmış verilənlər bazasıdır. İnsanların oxuya biləcəyi domen adlarını sayısal IP ünvanları yerinə istifadə etməyə imkan verir.

DNS-in əsas komponentləri:

• Resolver: Müştəri proqramı (adətən əməliyyat sisteminə daxil edilmişdir), DNS serverlərinə sorğular göndərir.
• Kök serverlər: DNS-in kök zonasını idarə edən 13 server qrupu. Onlar TLD (yüksək səviyyəli domen) serverlərinin IP ünvanlarını qaytarır.
• TLD serverlər: Müəyyən bir yüksək səviyyəli domen zonasındakı domen adları haqqında məlumat verir (məsələn, .com, .org, .ru).
• Autoritativ ad serverlər: Öz domenlərindəki resurslar haqqında son məlumatları saxlayan serverlər, o cümlədən veb serverlərin IP ünvanları.

Domen adını (məsələn, example.com) IP ünvanına çevirmək prosesi:

1. Resolver yerli DNS serverinə (adətən provayder tərəfindən təmin edilir) sorğu göndərir.
2. Yerli DNS server keşi yoxlayır. Əgər qeyd tapılırsa, IP ünvanını qaytarır.
3. Əgər qeyd keşdə yoxdursa, yerli server kök serverlərə sorğu göndərir.
4. Kök serverlər .com zonasının TLD serverinin IP ünvanını qaytarır.
5. Yerli server .com TLD serverinə example.com üçün autoritativ serverin IP ünvanını soruşur.
6. TLD server example.com üçün autoritativ serverin IP ünvanını qaytarır.
7. Yerli server autoritativ serverə example.com üçün IP ünvanını soruşur.
8. Autoritativ server example.com üçün veb serverin IP ünvanını qaytarır.
9. Yerli server qeydı keşə yığır və resolverə ötürür.
10. Resolver IP ünvanını alır və tətbiqə (məsələn, brauzerə) ötürür, əlaqə qurmaq üçün.

DNS qeydləri müxtəlif məlumat növlərini saxlayır:

Qeyd növü	Təsviri
A	Domen adını IPv4 ünvanına çevirir.
AAAA	Domen adını IPv6 ünvanına çevirir.
CNAME	Başqa domen adına takma ad yaradır.
MX	Domen üçün poçt serverlərini göstərir.
TXT	Mətn məlumatlarını saxlayır.
NS	Domen üçün autoritativ ad serverlərini göstərir.

example.com IN A 93.184.216.34

// CNAME qeyd nümunəsi
www.example.com IN CNAME example.com