Axınlarla işləmək üçün hansı operatorları bilirsiniz…

Məlumat axınları ilə işləmək üçün operatorlar, xüsusən asinxron proqramlaşdırma və reaktiv kitabxanalar (məsələn, RxJS) kontekstində vacibdir və bir neçə kateqoriyaya bölünə bilər.

Yaradıcılıq operatorları (Creation Operators): Yeni məlumat axını yaratmaq üçün istifadə olunur.

of(): Sabit dəyər dəstəsini çıxaran axın yaradır.

// RxJS-dən
import { of } from 'rxjs';

const source = of(1, 2, 3); // 1, 2, 3 çıxaran axın

from(): Müxtəlif məlumat mənbələrini (Promise, Iterable, ArrayLike) axına çevirir.

// RxJS-dən
import { from } from 'rxjs';

const source = from([10, 20, 30]); // massivdən axın

interval(): Müəyyən vaxt intervalında ardıcıl nömrələri çıxaran axın yaradır.

// RxJS-dən
import { interval } from 'rxjs';

const source = interval(1000); // Hər saniyə nömrə çıxaran axın

timer(): Müəyyən vaxtdan sonra tək dəyər çıxaran və ya interval ilə davam edən axın.
fromEvent(): DOM hadisələrindən və ya EventEmitter-dən axın yaradır.

Transformasiya operatorları (Transformation Operators): Axın tərəfindən çıxarılan dəyərləri dəyişdirir.

map(): Hər bir dəyəri funksiyaya tətbiq edərək dəyişdirir.

// RxJS-dən
import { of } from 'rxjs';
import { map } from 'rxjs/operators';

const source = of(1, 2, 3);
const result = source.pipe(map(x => x * 2)); // 2, 4, 6 dəyərləri

pluck(): Hər bir obyektin xassəsini çıxarır.
scan(): Toplama funksiyasını tətbiq edir və aralıq nəticələri çıxarır.

mergeMap() / flatMap(): Hər bir dəyəri yeni axına proyeksiya edir və onları birləşdirir. Asinxron əməliyyatlar üçün uyğundur.

// RxJS-dən
import { of } from 'rxjs';
import { mergeMap } from 'rxjs/operators';

const source = of(1, 2);
const result = source.pipe(mergeMap(val => of(val + 'a', val + 'b'))); // '1a', '1b', '2a', '2b' dəyərləri

switchMap(): mergeMap-ə bənzəyir, amma yeni dəyər çıxanda əvvəlki daxili axını ləğv edir.
concatMap(): Daxili axınların ardıcıl icrasını təmin edir.

Filtrləmə operatorları (Filtering Operators): Seçilmiş dəyərləri keçirir.

filter(): Şərti ödəyən dəyərləri keçir.

// RxJS-dən
import { of } from 'rxjs';
import { filter } from 'rxjs/operators';

const source = of(1, 2, 3, 4);
const result = source.pipe(filter(x => x % 2 === 0)); // 2, 4

take(): İlk N dəyəri çıxarır.
takeUntil(): Digər axın dəyər çıxarana qədər davam edir.
skip(): İlk N dəyəri atlayır.
debounceTime(): Vəziyyət dəyişmədən əvvəlki dəyəri çıxarır.
distinctUntilChanged(): Yalnız əvvəlkindən fərqli dəyərləri çıxarır.

Kombinasiyalı operatorlar (Combination Operators): Bir neçə axını birləşdirir.

combineLatest(): Bütün axınların ən son dəyərlərini hər dəyişiklikdə çıxarır.
zip(): Dəyərləri indeksə görə birləşdirir.
merge(): Axınları birləşdirir və dəyərləri ardıcıllıqla çıxarır.
concat(): Axınları ardıcıl icra edir.

Xəta idarəetmə operatorları (Error Handling Operators): Xətaları idarə edir.

catchError(): Xətanı tutaraq, axını davam etdirə və ya dəyişə bilər.

// RxJS-dən
import { throwError } from 'rxjs';
import { catchError, of } from 'rxjs/operators';

const source = throwError(() => new Error('Nəsə səhv oldu'));
const result = source.pipe(catchError(err => of('Xəta tutuldu'))); // 'Xəta tutuldu' dəyəri ilə axın

retry(): Xətada N dəfə yenidən cəhd edir.

Yekunlaşdırıcı operatorlar (Completion Operators): Axarın tamamlanmasını idarə edir.

finalize(): Tamamlama və ya ləğv zamanı fəaliyyət göstərir.
tap(): Yan təsirlər üçün istifadə olunur, dəyərləri dəyişdirmədən.

Bu operatorlar, xüsusən frontend inkişafında, reaktiv yanaşma ilə işləyərkən çox istifadə olunur.

Axınlarla işləmək üçün hansı operatorları bilirsiniz?