SGML, HTML, XML və XHTML arasındakı əlaqə nədir…

SGML (Standartlaşdırılmış Ümumi Markup Dili) - bu meta-işarələmə dilidir, ISO 8879 standartıdır. Digər işarələmə dillərini təsvir etmək üçün sintaksisini müəyyən edir, amma özü sənədlər üçün işarələmə dili deyil. HTML və XML SGML-nin tətbiqləri (tərifləri) olub, müxtəlif məqsədlər və məhdudiyyətlərlə.

HTML (HyperText Markup Language) SGML-ə əsaslanan, veb səhifələrin yaradılması üçün nəzərdə tutulmuş işarələmə dilidir. Onun istifadə üçün sabit bir teqlər və qaydalar toplusu var, XML-ə nisbətən daha çevik sintaksis qaydaları ilə (məsələn, bütün teqləri məcburi bağlamaq tələb olunmur).

XML (eXtensible Markup Language) SGML-dən törəmə olan başqa bir meta-işarələmə dilidir, amma çox sadə və sərtdir. Əsas fərqi odur ki, XML sənədin təqdimatı ilə deyil, strukturlaşdırılmış məlumatların ötürülməsi ilə məşğuldur. HTML-dən fərqli olaraq, XML-də sabit teqlər toplusu yoxdur - istifadəçi tərəfindən müəyyən edilir. O, sərt sintaksisə riayət etməyi tələb edir (hər zaman teqləri bağlamaq, düzgün iç-içə yerləşdirmək və s.).

XHTML (eXtensible HyperText Markup Language) HTML 4-ün XML tətbiqi kimi yenidən formalaşdırılmasıdır. Yəni, bu HTML-dir, amma XML qaydalarına uyğun daha sərt sintaksis ilə. HTML-nin (veb səhifələr üçün) üstünlüklərini və XML-nin (sərtlik, genişləndiriləbilərlik) üstünlüklərini birləşdirməyə çalışıb, amma hazırda böyük ölçüdə HTML5 ilə əvəz olunub.

Beləliklə, əlaqə aşağıdakı kimidir:

SGML, HTML və XML üçün ata/əsasdır.
HTML və XML, SGML-nin tətbiqləridir (SGML qaydaları ilə müəyyən edilmiş sintaksisi var).
XHTML, XML sintaksis qaydalarına uyğun olaraq yenidən yazılmış HTML versiyasıdır.
HTML sənədləri brauzerdə göstərmək üçün yaradılıb, XML isə strukturlaşdırılmış məlumatların ötürülməsi və saxlanması üçün.
XHTML, göstərmə (HTML) ilə sərtlik (XML) ni birləşdirməyə çalışıb.

Qısa olaraq, asılılıq zənciri belədir: SGML -> HTML, SGML -> XML. Həmçinin: HTML + XML sintaksisi -> XHTML.

Struktur nümunəsi:

<!-- HTML nümunəsi -->
<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
    <title>Başlıq</title>
</head>
<body>
    <h1>Salaam</h1>
    <p>Bu bir paraqrafdır.</p>
</body>
</html>

<!-- XML nümunəsi -->
<kitab>
    <başlıq>Mənim kitabım</başlıq>
    <müəllif>İsmayıl İsmayılov</müəllif>
    <janr>Elmi fantastika</janr>
</kitab>

<!-- XHTML nümunəsi -->
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="az" lang="az">
<head>
    <title>Başlıq</title>
</head>
<body>
    <h1>Salaam</h1>
    <p>Bu bir paraqrafdır.</p>
</body>
</html>

XML və XHTML-də teqlərin sərt bağlanmasına diqqət yetirin, HTML ilə müqayisədə.

SGML, HTML, XML və XHTML arasındakı əlaqə nədir?