htop ekranında görə biləcəyiniz vacib nöqtələr və elementlər hansılardır və onlar nə anlama gəlir?

• Yuxarı sahə:

  • CPU istifadəsi (faizlə, nüvələr üzrə və ya ümumi). Prosessorun nə qədər intensiv istifadə olunduğunu göstərir.
  • Yaddaş istifadəsi (ümumi, istifadə olunan, boş, buffer/kesh). RAM-ın vəziyyətini göstərir.
  • Swap istifadəsi (ümumi, istifadə olunan, boş). Fayl və ya swap bölməsinin vəziyyətini göstərir.
  • Orta yükləmə (load average) 1, 5 və 15 dəqiqə üçün. Gözləyən və ya aktiv olan proseslərin sayı.

• Proseslərin siyahısı:

  • PID (Process ID): Hər proses üçün unikal identifikator.
  • USER: Prosesin işlədiyi istifadəçi.
  • PRI (Prioritet): Prosesin virtual prioriteti.
  • NI (Nice): Statik prioritet (-20-dən 19-a qədər). Aşağı dəyər daha yüksək prioriteti göstərir.
  • VIRT (Virtual yaddaş): Proses tərəfindən istifadə olunan virtual yaddaş miqdarı (kod, məlumat və kitabxanalar daxil olmaqla).
  • RES (Yerləşən yaddaş): Proses tərəfindən faktiki istifadə olunan fiziki yaddaş (RAM).
  • SHR (Paylaşılan yaddaş): Proses tərəfindən istifadə olunan ümumi yaddaş.
  • S (Vəziyyət): Prosesin hazırkı vəziyyəti (R - İşləyir, S - Yatıb, Z - Zombie, T - Dayandırılıb və s.).
  • CPU%: Bu proses tərəfindən istifadə olunan CPU faiz.
  • MEM%: Bu proses tərəfindən istifadə olunan fiziki yaddaş faizi.
  • TIME+: Proses tərəfindən istifadə olunan ümumi CPU vaxtı.
  • COMMAND: Prosesin icra olunan faylı və ya komandası.

• Funksional düymələr (aşağıda):

  • F1 Kömək: htop-un daxili köməyini açır.
  • F2 Tənzimləmə: htop-un görüntü və davranışını tənzimləyir.
  • F3 Axtarış: Komanda adına görə prosesləri axtarır.
  • F4 Filtrləmə: Proseslərin siyahısını müxtəlif meyarlara görə filtr edir.
  • F5 Ağac: Prosesləri ağac şəklində (hierarxik) göstərir.
  • F6 Sırala: Seçilmiş sütuna görə proseslərin siyahısını sıralayır.
  • F7 Nice-: Seçilmiş proses üçün nice dəyərini azaldır (prioriteti artırır).
  • F8 Nice+: Seçilmiş proses üçün nice dəyərini artırır (prioriteti azaldır).
  • F9 Öldür: Seçilmiş prosesə siqnal göndərir (məsələn, SIGTERM, SIGKILL).
  • F10 Çıxış: htop-dan çıxır.

Bu elementləri anlamaq sistemin performans problemlərini diaqnostika etməyə, resurs istifadə edən prosesləri müəyyən etməyə və onların davranışını idarə etməyə imkan verir.