Verilənlər bazalarında tranzaksiya izolasiya səviyyələrinin müxtəlif növlərini sadalaya bilərsən və onların fərqini izah edə bilərsənmi?

Verilənlər bazalarında tranzaksiyaların izolyasiyasının bir neçə standart səviyyəsi mövcuddur və bunlar bir tranzaksiyanın etdiyi dəyişikliklərin digər tranzaksiyalar üçün nə zaman və necə görünəcəyini müəyyən edir. Əsas izolyasiya səviyyələri:

1. Read Uncommitted (Təsdiqlənməmiş oxuma)

   • Bir tranzaksiya digər tranzaksiyaların dəyişikliklərini görə bilər, hətta onlar hələ təsdiqlənməyibsə belə.
   • "Qarışıq oxuma" (dirty reads) mümkündür.

2. Read Committed (Təsdiqlənmiş oxuma)

   • Tranzaksiya yalnız təsdiqlənmiş dəyişiklikləri görür.
   • Qarışıq oxumaları aradan qaldırır, lakin təkrarlanmayan oxumalar (non-repeatable reads) mümkündür.

3. Repeatable Read (Təkrarlanan oxuma)

   • Əgər məlumatlar tranzaksiyada oxunubsa, onlar növbəti oxumada dəyişməz.
   • Təkrarlanmayan oxumaları aradan qaldırır, lakin phantom oxumalar (phantom reads) mümkündür.

4. Serializable (Serializasiya olunmuş)

   • Ən sərt izolyasiya səviyyəsidir.
   • Tranzaksiyalar ardıcıl, bir-birinin ardınca icra olunur kimi yerinə yetirilir.
   • Phantom oxumaları aradan qaldırır və tam izolyasiya təmin edir.

İzolyasiya səviyyəsinin seçimi, performans və məlumatların bütövlüyünə təsir edir: daha sərt səviyyələr daha böyük bütövlük təmin edir, lakin paralelliyi azalda və bloklamaları artıra bilər.